ਕਾਠਮੰਡੂ/ਤਿੱਬਤ, 28 ਅਗਸਤ 2026: ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲ ਰਹੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਮਲਬੇ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਇੱਕ ਬੈਰੀਅਰ ਝੀਲ (barrier lake) ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਓਵਰਫਲੋ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਮੁੜ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਕਾਰਨ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੋਕਣੇ ਪਏ।
ਇਹ ਘਟਨਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਾਪਰੀ ਹੈ ਜਦੋਂ 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਏ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਫਲੈਸ਼ ਫਲੱਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਝੀਲ ਦੇ ਓਵਰਫਲੋ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲ ਗਈ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ।
ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਟੁੱਟਿਆ, ਮਲਬੇ ਨੇ ਦਰਿਆ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕਿਆ
26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਬਰਫ਼, ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਦਾ ਭਾਰੀ ਵਹਾਅ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਆਇਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦਰਿਆ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਵਹਾਅ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਝੀਲ ਜਾਂ ਬੈਰੀਅਰ ਲੇਕ ਬਣ ਗਈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਘਣ ਮੀਟਰ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ 2.5 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਝੀਲ ਓਵਰਫਲੋ ਹੋਈ ਤਾਂ ਵਧਿਆ ਦੂਜੇ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਲਬੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਕੁਦਰਤੀ ਬੰਨ੍ਹ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਚਾਨਕ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਆਮ ਦਰਿਆਈ ਹੜ੍ਹ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਫ਼, ਪੱਥਰ, ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਲਬਾ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਵਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਬਾਹ ਹੋਏ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਪਿਆ
ਨਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਨੇਪਾਲੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਰੋਕਣੇ ਪਏ, ਜਦਕਿ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਚੀਨ ਨੇ ਹਵਾਈ ਸਰਵੇ ਕਰਕੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ
ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਝੀਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਹਵਾਈ ਸਰਵੇ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ। 3D ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕੁਝ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਨੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ।
ਚੀਨੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਅਸਥਿਰ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਮੀਨ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਦੇ ਹੋਰ ਖਿਸਕਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਖ਼ਤਰਾ ਘਟਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਲਿਆ ਨਹੀਂ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖ਼ਤਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ, ਉੱਪਰਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ’ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਚੀਨ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਮੁਤਾਬਕ ਝੀਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਖ਼ਤਰਾ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਮੁੜ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ
ਨਵੀਂ ਝੀਲ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ 26 ਅਗਸਤ ਦੇ ਫਲੈਸ਼ ਫਲੱਡ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਹੈ। ਭੋਟੇ ਕੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕਈ ਪਿੰਡ, ਸੜਕਾਂ, ਪੁਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਟੁੱਟ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤਬਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹਰ ਨਵੇਂ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਕਾਰਨ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਪੁਲ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਪੈਦਲ, ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ, ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਵੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ, ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਅਪੀਲ
ਝੀਲ ਦੇ ਓਵਰਫਲੋ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲਦੇ ਹੀ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ, ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਹਤ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਬਣਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫੈਕਟਰ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਮੌਸਮ ’ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਮਦ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੇ ਮੀਂਹ ਰੁਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਝੀਲ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਹਵਾਈ ਸਰਵੇ, ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਟੀਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੇ ਵਧਾਈ ਚਿੰਤਾ
ਨੇਪਾਲ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਇਹ ਝੀਲ ਹੁਣ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਲਈ ਨਵੀਂ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਝੀਲ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਬੰਨ੍ਹ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੜ੍ਹ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਹੋਏ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਘੰਟੇ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
