ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 9/11 ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ 25ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਪਨਾਹ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ’ਤੇ ਲਿਆ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਪੀ. ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 9/11 ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਕਿਸੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਜਾਂ ਬੇਆਬਾਦ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਆਬਾਦ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਮਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 9/11 ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਿਆ ਸੀ?
ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਦੇ ਆਗੂ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਰਤ ਮੁਤਾਬਕ 9/11 ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਕਿਸੇ ਗੁਫ਼ਾ ਜਾਂ ਬੇਆਬਾਦ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਐਬਟਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਕੰਪਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਲੱਭਿਆ ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 9/11 ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਹਿਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਨਾਹ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਦੂਰਲੇ ਪਹਾੜੀ ਜਾਂ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਖਾਲਿਦ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਵੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ
ਭਾਰਤ ਨੇ 9/11 ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਯੋਜਨਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਖਾਲਿਦ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਇੱਕ ਆਮ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਖਾਲਿਦ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 9/11 ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬਲਕਿ ਆਬਾਦ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ।
ਰਮਜ਼ੀ ਬਿਨਾਲਸ਼ਿਬ੍ਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਮਜ਼ੀ ਬਿਨਾਲਸ਼ਿਬ੍ਹ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ 9/11 ਹਾਈਜੈਕਰ ਸੈੱਲ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਹਿਮ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰ ਵਾਲਿਦ ਬਿਨ ਅਤਾਸ਼ ਅਤੇ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਹੌਸਾਵੀ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਅਤੇ ਪਨਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਗੰਭੀਰ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ
ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 9/11 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਵੱਡੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ, ਪਰ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ, ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਅਤੇ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਵਰਗੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।
‘ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ’ ਵਾਲੀ ਧਾਰਨਾ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜ਼ੋਰ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਾੜਾਂ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਜਾਂ ਬੇਆਬਾਦ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 9/11 ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਤੱਥਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਅਹਿਮ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਬਾਦ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ।
ਇਸੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਪਨਾਹ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅੱਤਵਾਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਅਪੀਲ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਢਾਂਚਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ, ਫੰਡਿੰਗ, ਸਿਖਲਾਈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੇ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਅਤੇ ਹਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਂਝੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲ: ਭਾਰਤ ਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਬਿਆਨ 9/11 ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਪਨਾਹ ਨੂੰ ਉਦਾਹਰਨ ਬਣਾ ਕੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੰਚ ’ਤੇ ਉਠਾਉਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।