ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਚੋਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦਿੱਗਜ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
1. ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸ਼ਡਿਊਲ ਅਤੇ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ
ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨੋਟਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਲਈ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
- ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਤੀ: 29 ਸਤੰਬਰ 2026 (ਮੰਗਲਵਾਰ)
- ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਭਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ: 6 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (ਮੰਗਲਵਾਰ)
- ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ: 7 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (ਬੁੱਧਵਾਰ)
- ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਵਾਪس ਲੈਣ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ: 9 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ)
- ਵੋਟਿੰਗ ਦੀ ਮਿਤੀ: 16 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (ਸਵੇਰੇ 9:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4:00 ਵਜੇ ਤੱਕ)
- ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ: 16 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (ਸ਼ਾਮ 5:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ)
2. ਕਿਹੜੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਚੋਣਾਂ?
ਇਸ ਵਾਰ ਕੁੱਲ 12 ਸੀਟਾਂ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ 10, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਤੋਂ 1 ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ 1 ਉਪ-ਚੋਣ) ਲਈ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ:
- ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (10 ਸੀਟਾਂ): ਇੱਥੇ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ, ਅਰੁਣ ਸਿੰਘ, ਬ੍ਰਿਜਲਾਲ, ਬੀ.ਐੱਲ. ਵਰਮਾ, ਨੀਰਜ ਸ਼ੇਖਰ, ਸੀਮਾ ਦਿਵੇਦੀ, ਗੀਤਾ ਸ਼ਾਕਿਆ, ਦਿਨੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ (ਭਾਜਪਾ), ਰਾਮ ਗੋਪਾਲ ਯਾਦਵ (ਸਪਾ) ਅਤੇ ਰਾਮਜੀ ਗੌਤਮ (ਬਸਪਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
- ਉੱਤਰਾਖੰਡ (1 ਸੀਟ): ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਨਰੇਸ਼ ਬਾਂਸਲ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਚੋਣ ਹੋਵੇਗੀ।
- ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ (1 ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ): ਟੀਐੱਮਸੀ ਨੇਤਾ ਰੁਕਮਣੀ ਮਲਿਕ (ਕੋਇਲ ਮਲਿਕ) ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਕਾਰਨ ਖਾਲੀ ਹੋਈ ਸੀਟ ‘ਤੇ ਉਪ-ਚੋਣ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
3. ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨ
ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਬੰਧਤ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਾਲਾਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।