—  ·  ਸਰੀ, ਬੀ.ਸੀ.
Canada · Punjab · World — Punjabi News
ਅੱਜਦੀਖ਼ਬਰ
Aaj Di Khabar
ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ
ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰਾਂ
ਭਾਰਤ

Microsoft Server Outage: ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਹਾਲ ਹੋਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ; ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਆਊਟਲੁੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਵੱਡੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। 12 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ 13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ Outlook, Microsoft 365, Teams ਅਤੇ Copilot ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਹਾਲ ਹੋਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਈਮੇਲ ਖੋਲ੍ਹਣ, ਨਵੇਂ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਟੀਮ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਰਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਕਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਵਾਂਗ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਵਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਹਾਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ Outlook ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ

ਇਸ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ Outlook ਦੀ ਈਮੇਲ ਸੇਵਾ ’ਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਕਈ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਈਮੇਲ ਇਨਬਾਕਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ Outlook ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਤੇ ਡੈਸਕਟਾਪ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆਈ, ਜਦਕਿ ਕਈ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੀਆਂ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਈਮੇਲਾਂ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੀਆਂ।

Good Deal Motors

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਈਮੇਲ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ Microsoft 365 ਅਤੇ Outlook ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ।

Downdetector ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈਆਂ।

Teams ਅਤੇ Copilot ਵੀ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ

Outlook ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਇਸ ਆਊਟੇਜ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ। Microsoft Teams ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤਾਂ ਆਈਆਂ, ਜਦਕਿ Copilot AI ਚੈਟ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕਈ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਲਈ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ Teams ਦੇ ਮੁੱਖ ਫੀਚਰਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ, ਗਰੁੱਪ ਚੈਟ ਅਤੇ ਚੈਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜਣਾ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇਖਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ Copilot Chat ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਈਆਂ। Copilot ਲਈ ਈਮੇਲ, ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਕਾਜੀ ਡਾਟਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ।

ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਨੇ ਸਰਵਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਪੈਚ

ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਟੀਮ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਰਵਰਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਰਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਰਵਰਾਂ ਵੱਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

Apna Customs

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਪਸਟ੍ਰੀਮ ਆਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਊਟਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਦਾ ਪੈਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। 13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਵਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹਨ।

ਕੰਪਨੀ ਹੁਣ ਇਸ ਪੈਚ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਰਵਰਾਂ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਨੇ ਕੀਤਾ ਇਨਕਾਰ

ਇਸ ਵੱਡੇ ਆਊਟੇਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਿਆ ਕਿ ਕੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਉਸ ਕੋਲ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿਸੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਈਬਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।

ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕੁਝ ਸਰਵਰ ਅਚਾਨਕ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਾਕੀ ਸਰਵਰਾਂ ’ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ।

ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਪੱਧਰਾਂ ’ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੇਵਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹਾਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਗੋ ਦੀ ਈਮੇਲ ਸੇਵਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ

ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਖਰਾਬੀ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੇ 12 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਕਰੀਬ 11 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।

ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾ ਕੰਪਨੀ ਇੰਡੀਗੋ ’ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਈਮੇਲ ਸਹਾਇਤਾ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀਆਂ ਈਮੇਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇੰਡੀਗੋ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਰਾਹੀਂ 6E Skai ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੋਰ ਸਹਾਇਤਾ ਚੈਨਲ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਅਤੇ ਉਡਾਣਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ’ਤੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।

ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਹੋਣਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ?

ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹਾਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ। ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਰਵਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧੇਗੀ, ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਿਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ Outlook ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਲੌਗਇਨ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਈਮੇਲਾਂ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਰਵਰਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਰੁਕੀਆਂ ਈਮੇਲਾਂ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਆਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਆਊਟੇਜ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅਪਡੇਟ ’ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

GKM ਮੀਡੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ

ONE BRAND · NEWS · TV · RADIO · E-PAPER
Sardar Ji Academy
Good Deal Motors
Apna Customs
Navneet Sharma